Lạm phát tại Nhật Bản đang phát đi tín hiệu đáng chú ý. Sau nhiều tháng suy yếu, lạm phát lõi đã bất ngờ phục hồi trong tháng 6, làm gia tăng áp lực lên Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) trong bối cảnh đồng yên tiếp tục mất giá và giá năng lượng toàn cầu leo thang. Điều đó đồng nghĩa với việc thị trường đang phải tính đến khả năng BOJ sẽ sớm điều chỉnh chính sách tiền tệ theo hướng cứng rắn hơn.
“Nội dung được biên tập, phân tích và xuất bản bởi BestSC”
Theo quan điểm của tôi, diễn biến lần này không đơn thuần là một nhịp phục hồi của lạm phát. Đây là dấu hiệu cho thấy những cú sốc từ bên ngoài, đặc biệt là giá dầu và biến động tỷ giá, đang bắt đầu lan rộng vào nền kinh tế Nhật Bản sau một thời gian được kiềm chế bởi các chương trình trợ giá của chính phủ.
Dữ liệu mới công bố cho thấy lạm phát lõi của Nhật Bản, không bao gồm thực phẩm tươi sống, tăng lên 1,6% trong tháng 6, đúng với dự báo của thị trường và đánh dấu lần tăng đầu tiên kể từ tháng 3. Trong khi đó, lạm phát toàn phần tăng từ 1,5% lên 1,7%. Riêng chỉ số lạm phát cốt lõi nhất, loại trừ cả thực phẩm tươi sống và năng lượng, lại giảm xuống 1,7%, mức thấp nhất kể từ tháng 8/2022. Điều này cho thấy áp lực giá trong nước vẫn chưa thực sự bùng nổ, nhưng chi phí năng lượng đang trở thành động lực chính kéo lạm phát đi lên.
Một trong những nguyên nhân là tác động của các gói trợ cấp năng lượng đang dần suy yếu. Trong tháng 6, giá năng lượng chỉ còn giảm 0,1% so với cùng kỳ năm trước, cải thiện đáng kể so với mức giảm 2,5% của tháng 5. Điều đó phản ánh thực tế rằng giá dầu quốc tế tăng cao đang dần lấn át hiệu quả của các chính sách hỗ trợ và bắt đầu được chuyển vào giá bán lẻ.
Áp lực này còn thể hiện rõ hơn ở khu vực sản xuất. Chỉ số giá sản xuất (PPI) của Nhật Bản tăng lên 7,1%, mức cao nhất kể từ tháng 3/2023, cho thấy doanh nghiệp đang phải gánh chi phí nguyên liệu và năng lượng ngày càng lớn. Nếu xu hướng này kéo dài, phần chi phí tăng thêm nhiều khả năng sẽ tiếp tục được chuyển sang người tiêu dùng trong các quý tới.
Đằng sau câu chuyện lạm phát là bối cảnh địa chính trị đang trở nên phức tạp hơn. Căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục đẩy giá dầu lên cao, trong khi đồng yên suy yếu khiến chi phí nhập khẩu của Nhật Bản tăng mạnh. Là quốc gia phụ thuộc vào nhập khẩu khoảng 87% nhu cầu năng lượng, Nhật Bản gần như chịu tác động trực tiếp từ mọi biến động của thị trường dầu mỏ toàn cầu.
Số liệu thương mại mới nhất cho thấy giá trị nhập khẩu dầu của Nhật Bản trong tháng 6 đã tăng hơn 59% so với cùng kỳ năm trước. Điều này không chỉ phản ánh giá dầu cao hơn mà còn cho thấy tác động kép từ tỷ giá khi đồng yên mất giá đáng kể so với đồng USD.
Đồng yên hiện vẫn dao động quanh vùng 163 JPY/USD, gần mức thấp nhất trong nhiều năm. Đây là bài toán ngày càng khó đối với BOJ. Một đồng yên yếu giúp hỗ trợ xuất khẩu, nhưng đồng thời cũng làm gia tăng lạm phát nhập khẩu, đặc biệt với nền kinh tế phụ thuộc lớn vào nguyên liệu và năng lượng như Nhật Bản.
Theo nhiều nguồn tin từ Reuters, bên trong BOJ đang xuất hiện những quan điểm thận trọng hơn về triển vọng lạm phát. Một số thành viên cho rằng nếu đồng yên tiếp tục suy yếu và giá nhiên liệu còn tăng do bất ổn tại Trung Đông, ngân hàng trung ương có thể phải nâng lãi suất sớm hơn kỳ vọng hiện nay của thị trường nhằm hạn chế rủi ro lạm phát vượt khỏi tầm kiểm soát.
Theo tôi, đây sẽ là biến số đáng theo dõi trong những tháng tới. Trong nhiều năm, BOJ là ngân hàng trung ương lớn cuối cùng duy trì chính sách tiền tệ siêu nới lỏng. Tuy nhiên, nếu lạm phát nhập khẩu tiếp tục tăng tốc thay vì xuất phát từ nhu cầu nội địa, BOJ sẽ rơi vào thế tiến thoái lưỡng nan: tăng lãi suất để bảo vệ giá trị đồng yên và kiểm soát lạm phát, hay tiếp tục hỗ trợ tăng trưởng trong bối cảnh nền kinh tế vẫn còn nhiều dấu hiệu mong manh.
Tóm lại, câu chuyện của Nhật Bản hiện không còn chỉ xoay quanh lạm phát, mà là sự giao thoa giữa giá dầu, địa chính trị Trung Đông, biến động tỷ giá và chính sách tiền tệ. Chừng nào giá năng lượng vẫn duy trì ở mức cao và đồng yên chưa lấy lại được sức mạnh, áp lực lên BOJ sẽ còn gia tăng. Điều đó cũng đồng nghĩa với việc mọi tín hiệu liên quan đến lãi suất của Nhật Bản sẽ ngày càng có sức ảnh hưởng lớn hơn đối với thị trường tài chính toàn cầu trong thời gian tới.
Bài viết đến đây là hết, chúc bạn đọc ngày làm việc hiệu quả và hạnh phúc!
