Nhìn lại một tuần vừa qua, giá dầu bước vào tuần giao dịch thứ ba của tháng 1/2026 với một trạng thái tưởng như quen thuộc: ổn định, thận trọng và thiếu động lực rõ ràng. Nhưng chỉ trong vài phiên, trật tự đó bị phá vỡ. Đến cuối tuần, Brent và WTI đều ghi nhận mức tăng hơn 3%, lần lượt đánh dấu tuần tăng thứ 4 và thứ 5 liên tiếp. Động lực không đến từ một yếu tố đơn lẻ, mà là sự chồng lớp của các rủi ro địa chính trị, gián đoạn nguồn cung thực tế và những tín hiệu kinh tế mang tính “đủ tốt” để thị trường chấp nhận rủi ro.
“Nội dung được biên tập và xuất bản bởi BestSC”
Từ Iran đến Greenland: rủi ro không biến mất, chỉ đổi chỗ
Tuần mở màn trong trạng thái yên ắng. Ngày lễ liên bang tại Mỹ khiến thanh khoản mỏng, trong khi thị trường phần nào thở phào khi bất ổn nội bộ tại Iran tạm thời được kiểm soát. Việc chính quyền Tehran đàn áp các cuộc biểu tình và Tổng thống Mỹ Donald Trump hạ giọng về khả năng can thiệp quân sự đã giúp giảm ngay phí bảo hiểm rủi ro nguồn cung từ một trong những nhà sản xuất lớn nhất OPEC.
Nhưng rủi ro không rời khỏi thị trường, nó chỉ dịch chuyển. Tranh chấp chủ quyền Greenland bất ngờ trở thành tâm điểm mới, khi ông Trump công khai gắn vấn đề lãnh thổ với các biện pháp thuế quan nhằm vào châu Âu. Phản ứng nhanh của EU, cùng nguy cơ rạn nứt trong quan hệ Mỹ–EU, lập tức gây áp lực lên thị trường tài chính toàn cầu và làm dấy lên lo ngại về triển vọng nhu cầu năng lượng. Dù giá dầu chưa phản ứng mạnh ngay lập tức, nền tảng biến động cho cả tuần đã được thiết lập.
Kazakhstan: cú sốc nguồn cung thực sự
Điểm xoay của thị trường đến vào giữa tuần, khi yếu tố “rủi ro tiềm ẩn” được thay thế bằng một cú sốc nguồn cung hữu hình. Việc mỏ dầu Tengiz và Korolev tại Kazakhstan do Chevron dẫn đầu tạm ngừng sản xuất vì sự cố điện đã thay đổi nhanh chóng cán cân cung–cầu ngắn hạn. Tengiz chiếm gần một nửa sản lượng dầu của Kazakhstan, và bất kỳ gián đoạn nào tại đây đều có tác động tức thì đến dòng chảy dầu toàn cầu.
Tình hình trở nên nghiêm trọng hơn khi xuất khẩu qua đường ống Caspian bị thắt chặt, cộng thêm thông tin về thiệt hại tại nhà ga CPC trên Biển Đen do tấn công bằng máy bay không người lái. Việc nhà điều hành tuyên bố bất khả kháng đã chính thức đưa yếu tố “thiếu hụt nguồn cung” trở lại trung tâm câu chuyện giá dầu.
Cầu không bùng nổ, nhưng đủ vững để không cản đà tăng
Ở phía cầu, không có một cú hích bùng nổ, nhưng cũng không có dấu hiệu suy yếu đủ mạnh để triệt tiêu đà tăng. Dữ liệu GDP quý IV của Trung Quốc đạt đúng mục tiêu 5,0%, sản lượng dầu tiếp tục tăng, và đồng Dollar Mỹ suy yếu đã tạo ra một nền tảng “đủ tốt” cho tâm lý thị trường. Trong bối cảnh đó, mỗi thông tin về nguồn cung đều được thị trường phản ứng mạnh hơn bình thường.
IEA nâng dự báo tăng trưởng nhu cầu dầu năm 2026, trong khi các vấn đề xuất khẩu tại Venezuela và tiến độ phục hồi sản lượng của Nga vẫn mang nhiều bất định. Nguy cơ hòa giải Nga–Ukraine và khả năng dỡ bỏ trừng phạt đúng là có thể làm gia tăng nguồn cung trong trung hạn, nhưng ở thời điểm hiện tại, thị trường chưa sẵn sàng định giá kịch bản đó.
Mỹ–Iran kéo giá dầu trở lại vùng cao
Đà tăng bị gián đoạn ngắn hạn vào thứ Năm, khi ông Trump tạm thời hạ nhiệt căng thẳng với Greenland và Iran. Nhưng chỉ một ngày sau, cán cân lại đảo chiều. Việc Mỹ tuyên bố triển khai hạm đội tới Trung Đông và áp đặt các lệnh trừng phạt mới lên đội tàu vận chuyển dầu của Iran đã nhanh chóng kích hoạt lại nỗi lo gián đoạn nguồn cung tại khu vực nhạy cảm nhất thế giới.
Cùng lúc, sự cố tại Kazakhstan chưa có dấu hiệu được khắc phục hoàn toàn. JPMorgan ước tính sản lượng nước này trong phần còn lại của tháng chỉ đạt khoảng 1–1,1 triệu thùng mỗi ngày, thấp hơn đáng kể so với mức bình thường. Trong một thị trường vốn đã nhạy cảm với rủi ro, từng thùng dầu thiếu hụt đều được phản ánh trực tiếp vào giá.
Một thị trường mong manh, nhưng xu hướng ngắn hạn vẫn nghiêng về phía tăng
Khép lại tuần giao dịch, dầu thô ghi nhận mức tăng ròng hơn 3%, chủ yếu nhờ yếu tố nguồn cung và địa chính trị. Những lo ngại về chiến tranh thương mại hay triển vọng hòa giải Nga–Ukraine vẫn hiện diện, nhưng tạm thời bị lấn át bởi các gián đoạn thực tế.
Nhìn về phía trước, thị trường dầu đang ở trạng thái mong manh hơn là bền vững. Bất kỳ tín hiệu hạ nhiệt nào từ Iran, Greenland hoặc Kazakhstan đều có thể kích hoạt điều chỉnh. Ngược lại, nếu các điểm nóng này tiếp tục leo thang, giá dầu nhiều khả năng sẽ được giữ vững trên vùng 60USD/ thùng. Trong bối cảnh đó, nhà đầu tư không chỉ cần theo dõi dữ liệu tồn kho hay kinh tế vĩ mô, mà còn phải chấp nhận một thực tế quen thuộc: với dầu thô, địa chính trị luôn có thể quay lại ghế lái bất cứ lúc nào.
Bài viết đến đây là hết, chúc bạn đọc ngày làm việc hiệu quả và hạnh phúc!
