Ngay từ đầu tuần, thị trường năng lượng đã phản ứng mạnh trước diễn biến quân sự mới tại Trung Đông. Giá dầu thô WTI có thời điểm tăng hơn 4%, lên quanh 74,5 USD/thùng, khi Mỹ mở rộng các đợt không kích nhằm vào Iran, trong khi Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tiếp tục tấn công các tàu thương mại hoạt động tại eo biển Hormuz. Theo tôi, đây là dấu hiệu cho thấy phần bù rủi ro địa chính trị đang quay trở lại thị trường dầu mỏ sau một thời gian hạ nhiệt.
“Nội dung được biên tập, phân tích và xuất bản bởi BestSC”
Tâm điểm của căng thẳng vẫn là eo biển Hormuz, tuyến hàng hải vận chuyển khoảng một phần ba lượng dầu thô đường biển của thế giới. Mỗi động thái quân sự tại khu vực này đều khiến thị trường phải nhanh chóng định giá lại nguy cơ gián đoạn nguồn cung.
Cuộc đối đầu lần này bắt nguồn từ vụ tấn công một tàu container mang cờ Síp tại eo biển Hormuz hôm cuối tuần. Theo phía Mỹ, con tàu bị hư hại nghiêm trọng sau khi trúng hỏa lực, trong khi Iran khẳng định tàu đã đi qua tuyến hàng hải không được phép. Sau sự cố, Washington lập tức triển khai các đợt không kích trả đũa nhằm vào hàng loạt mục tiêu quân sự của Iran, bao gồm bệ phóng tên lửa, kho đạn, hệ thống phòng không và cơ sở điều khiển máy bay không người lái.
Đáp trả, Iran mở rộng các hoạt động quân sự nhằm vào những đồng minh của Mỹ tại vùng Vịnh như Bahrain, Kuwait, Qatar, Jordan và Oman, đồng thời tiếp tục tuyên bố eo biển Hormuz sẽ bị đóng cửa cho đến khi có thông báo mới. Tehran cũng nhấn mạnh sẽ tiếp tục tấn công các mục tiêu quân sự trong khu vực nếu Washington còn mở rộng chiến dịch quân sự.
Tuy nhiên, phía Mỹ bác bỏ tuyên bố này. Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ (CENTCOM) khẳng định eo biển Hormuz vẫn mở đối với hoạt động hàng hải hợp pháp và lực lượng hải quân Mỹ sẽ tiếp tục bảo đảm quyền tự do lưu thông trên tuyến vận tải chiến lược này. Dù vậy, các trung tâm an ninh hàng hải quốc tế đã đồng loạt nâng mức cảnh báo, yêu cầu tàu thương mại hoạt động với mức cảnh giác cao nhất. Bahrain, Qatar và UAE cũng liên tiếp kích hoạt hệ thống cảnh báo tên lửa trong những giờ gần đây.
Theo tôi, điều đáng chú ý không chỉ nằm ở số lượng các cuộc không kích hay các đòn đáp trả, mà là việc xung đột đang dần chuyển trọng tâm sang gây sức ép trực tiếp lên hoạt động vận tải năng lượng. Đây luôn là “lằn ranh đỏ” đối với thị trường dầu mỏ. Chỉ cần lưu lượng vận chuyển qua Hormuz bị gián đoạn trong thời gian ngắn, giá dầu hoàn toàn có thể tiếp tục được đẩy lên cao bất chấp triển vọng tăng trưởng kinh tế toàn cầu.
Dù các nỗ lực ngoại giao vẫn đang được duy trì thông qua nhiều kênh trung gian trong khu vực, triển vọng về một lệnh ngừng bắn bền vững vẫn khá mong manh. Trong khi đó, cả Washington và Tehran đều tiếp tục phát đi những thông điệp cứng rắn, khiến nguy cơ tính toán sai lầm hoặc va chạm ngoài ý muốn ngày càng lớn.
Ở thời điểm hiện tại, tôi cho rằng thị trường dầu sẽ tiếp tục được dẫn dắt bởi yếu tố địa chính trị nhiều hơn các yếu tố cung – cầu truyền thống. Chừng nào các hoạt động quân sự còn diễn ra quanh eo biển Hormuz và chưa có dấu hiệu giảm nhiệt rõ ràng, phần bù rủi ro địa chính trị vẫn sẽ duy trì ở mức cao, qua đó tạo lực đỡ cho giá dầu trong ngắn hạn.
Diễn biến tiếp theo sẽ phụ thuộc vào hai yếu tố then chốt: liệu xung đột có lan rộng tới các khu vực sản xuất dầu chủ chốt hay không, và mức độ gián đoạn thực tế đối với hoạt động hàng hải qua Hormuz sẽ nghiêm trọng đến đâu.
Bài viết đến đây là hết, chúc bạn đọc ngày làm việc hiệu quả và hạnh phúc!
