Phát biểu vào tối 4 tháng 11, Tổng thống Donald Trump cảnh báo rằng Hoa Kỳ sẽ “gần như không có khả năng tự vệ” nếu Tòa án Tối cao hủy bỏ các mức thuế quan do ông ban hành. Bình luận này được đưa ra chỉ một ngày trước khi Tòa án nghe các lập luận về tính hợp pháp của việc áp dụng thuế theo Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA), một trụ cột trong chính sách thương mại và chiến lược kinh tế của chính quyền Trump.
Vụ kiện được xem là phép thử quan trọng đối với ranh giới giữa quyền hành pháp và quyền lập pháp trong lĩnh vực thương mại, khi các nguyên đơn lập luận rằng đạo luật 50 năm tuổi này chưa bao giờ được dùng để đánh thuế nhập khẩu, và do đó không trao cho tổng thống quyền áp đặt thuế quan. Phía Bộ Tư pháp phản biện rằng các biện pháp này là hợp pháp, coi thuế quan là công cụ “ứng phó khẩn cấp” nhằm bảo vệ lợi ích kinh tế quốc gia, đặc biệt trước thâm hụt thương mại và các hành vi mà Nhà Trắng xem là gây tổn hại đến Hoa Kỳ.
Trong bối cảnh đó, phát biểu của Trump không chỉ mang ý nghĩa chính trị, mà còn phản ánh nỗi lo sâu xa về sự suy yếu tiềm tàng trong công cụ điều hành kinh tế của tổng thống. Trong nhiều năm qua, thuế quan đã trở thành đòn bẩy trung tâm trong chiến lược “nền kinh tế an ninh” của Trump, vừa nhằm gây sức ép thương mại, vừa củng cố hình ảnh Hoa Kỳ “tự cường” trong trật tự toàn cầu nhiều bất định.
Nếu Tòa án Tối cao ra phán quyết bất lợi, điều đó có thể giới hạn quyền lực của nhánh hành pháp, buộc Nhà Trắng tương lai phải dựa nhiều hơn vào Quốc hội để triển khai các biện pháp kinh tế khẩn cấp. Ngược lại, nếu phán quyết ủng hộ chính quyền, nó sẽ tạo tiền lệ pháp lý cho việc mở rộng quyền sử dụng các công cụ thương mại như thuế quan, không chỉ cho Trump mà cho cả các tổng thống kế nhiệm.
Dù kết quả chưa được công bố, vụ kiện này đang định hình lại cuộc tranh luận về vai trò của quyền lực tổng thống trong quản trị kinh tế thời toàn cầu hóa, nơi ranh giới giữa chính sách đối nội và địa chính trị ngày càng mờ nhạt.
Tòa án Tối cao dự kiến sẽ mất vài tuần để đưa ra phán quyết chính thức. Một quyết định vào đầu năm tới có thể đánh dấu bước ngoặt lớn trong cấu trúc quyền lực kinh tế của Hoa Kỳ, giữa bối cảnh thị trường tài chính vẫn đang phản ứng thận trọng với các tín hiệu chính trị từ Washington.
BestSC – Biên tập và xuất bản nội dung
