Trước khi chiến dịch Hormuz mới được kích hoạt, Nhà Trắng đã âm thầm gửi một thông điệp trực tiếp tới Tehran: Mỹ sẽ triển khai hoạt động “hộ tống” nhằm bảo vệ tàu thương mại, và Iran không nên can thiệp. Động thái này, theo cách tôi nhìn nhận, không phải là tín hiệu leo thang mà ngược lại, đó là một nỗ lực kiểm soát rủi ro, nhằm tránh trượt nhanh vào một cuộc đối đầu ngoài ý muốn tại điểm nghẽn năng lượng quan trọng nhất thế giới.
“Nội dung được biên tập, phân tích và xuất bản bởi BestSC”
Nhưng thực tế diễn ra sau đó lại không đi theo kịch bản kiểm soát. Ngay trong những ngày đầu của chiến dịch, Iran đã tiến hành một loạt hành động quân sự nhắm vào tàu hải quân, tàu thương mại của Mỹ và cả các mục tiêu liên quan đến UAE. Điều này cho thấy khoảng cách giữa thông điệp ngoại giao và hành vi trên thực địa vẫn còn rất lớn, một dấu hiệu quen thuộc trong các cuộc khủng hoảng địa chính trị khi hai bên vừa răn đe, vừa thử giới hạn của nhau.
Điều đáng chú ý là phản ứng từ Washington tương đối kiềm chế. Bộ Quốc phòng Mỹ nhanh chóng hạ thấp mức độ nghiêm trọng của các cuộc tấn công, nhấn mạnh rằng chúng “chưa vượt ngưỡng” để kích hoạt một chiến dịch quân sự quy mô lớn. Thông điệp được giữ nhất quán: lệnh ngừng bắn vẫn còn hiệu lực, và những biến động ban đầu đã được dự liệu. Đây là cách Mỹ phát tín hiệu rằng họ vẫn ưu tiên kiểm soát xung đột, thay vì đẩy nó sang một pha leo thang mới.
Tuy nhiên, phía sau lớp ngôn ngữ thận trọng đó là một thực tế khó bỏ qua: khả năng nối lại chiến tranh vẫn luôn hiện hữu. Một số nguồn tin trong nội bộ Mỹ và Israel cho rằng nếu bế tắc ngoại giao tiếp tục kéo dài, quyết định quân sự có thể được đưa ra rất nhanh, thậm chí trong khung thời gian tính bằng ngày, không phải tuần. Nói cách khác, “cửa sổ ngoại giao” đang tồn tại, nhưng ngày càng hẹp.
Điểm then chốt nằm ở cách Mỹ triển khai chiến lược 2 tầng: vừa duy trì liên lạc công khai lẫn hậu trường với Iran, vừa giữ trạng thái sẵn sàng quân sự ở mức cao. Thông điệp gửi đi là rõ ràng, đây là một hoạt động “phòng thủ” phục vụ lợi ích toàn cầu, nhưng nếu bị thách thức, phản ứng sẽ không bị giới hạn.
Từ góc nhìn rộng hơn, những gì đang diễn ra ở Hormuz không chỉ là câu chuyện quân sự. Đó là một phép thử đối với khả năng kiểm soát khủng hoảng của cả hai bên, trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu đang cực kỳ nhạy cảm. Khi ngoại giao và răn đe cùng tồn tại song song, bất kỳ sai lệch nhỏ nào trong tính toán cũng có thể trở thành chất xúc tác cho một chu kỳ leo thang mới, và đó chính là rủi ro mà thị trường đang âm thầm định giá.
Bài viết đến đây là hết, chúc bạn đọc ngày làm việc hiệu quả và hạnh phúc!
