Vàng đang tăng mạnh dù lợi suất trái phiếu Mỹ vẫn ở mức cao. Đây là điểm đáng chú ý nhất của nhịp tăng hiện tại. Giá vàng giao ngay đã trở lại gần 4.700 USD/ounce, mức cao nhất trong khoảng 15 tuần, sau nhiều tháng điều chỉnh sâu. Nếu chỉ nhìn theo logic truyền thống “lợi suất cao gây áp lực lên vàng”, diễn biến này có vẻ khó giải thích.
“Nội đung được biên tập, phân tích và xuất bản bởi BestSC”
Nhưng thị trường lúc này đang giao dịch một câu chuyện khác: nỗi lo về tài khóa Mỹ, giá trị dài hạn của đồng USD và khả năng chính phủ can thiệp ngày càng sâu hơn vào thị trường trái phiếu.
Nói cách khác, giá vàng là kết quả; kỳ vọng về chất lượng của đồng tiền và tài sản dự trữ mới là nguyên nhân.
Điều gì vừa xảy ra?
Sau khi giảm khoảng 30% từ mức đỉnh lịch sử, vàng đã thu hút lại lực mua mạnh trong tuần này và tiến sát 4.700 USD/ounce.
Chất xúc tác quan trọng đến từ việc Bộ Tài chính Mỹ phát tín hiệu muốn tăng cường mua lại trái phiếu Kho bạc dài hạn nhằm giảm áp lực chi phí vay. Cùng lúc, nợ công Mỹ đã vượt 40 nghìn tỷ USD, khiến câu chuyện về tính bền vững tài khóa quay trở lại trung tâm của thị trường.
Bart Melek của TD Securities cho rằng nhà đầu tư đang bắt đầu tin rằng sự can thiệp vào thị trường trái phiếu có thể trở nên mạnh hơn. Nếu cách nhìn này lan rộng, đồng USD có thể chịu thêm áp lực và vàng được hưởng lợi.
Tuy nhiên, cần lưu ý một chi tiết quan trọng: cho đến nay, chương trình mua lại trái phiếu vẫn chưa kéo lợi suất dài hạn xuống đáng kể. Lợi suất 30 năm vẫn quanh 5,23%, còn kỳ hạn 10 năm ở khoảng 4,70%.
Điều đó cho thấy vàng không tăng đơn thuần vì lợi suất giảm. Thị trường đang định giá một tầng rủi ro khác.
Vì sao câu chuyện “phá giá tiền tệ” quay trở lại?
Khái niệm “debasement trade” thường được dùng để mô tả việc nhà đầu tư chuyển sang các tài sản khan hiếm như vàng khi họ lo ngại sức mua của tiền pháp định bị suy giảm bởi nợ công, chính sách tài khóa mở rộng hoặc sự can thiệp quá mạnh vào thị trường vốn.
Điểm cốt lõi không phải Mỹ sắp “phá giá USD” theo nghĩa trực tiếp. Thị trường đang đặt câu hỏi mềm hơn nhưng quan trọng hơn: nếu nợ tiếp tục tăng và chính phủ ngày càng phải tìm cách kiểm soát chi phí vay, giá trị tương đối của tài sản định giá bằng USD sẽ thay đổi như thế nào?
Vàng hưởng lợi chính từ câu hỏi đó. JPMorgan từng mô tả đợt tăng mạnh của vàng trước đây là một phần của quá trình đa dạng hóa khỏi USD. MKS PAMP cũng cho rằng câu chuyện này có thể đang chuyển từ một giao dịch mang tính chiến thuật sang một xu hướng có tính cấu trúc hơn.
Nếu vậy, dòng tiền mua vàng không nhất thiết phải đợi Fed cắt lãi suất. Đây là điểm rất khác so với những chu kỳ vàng truyền thống.
Nhưng giá dầu đang tạo ra một nghịch lý khác
Câu chuyện tăng của vàng chưa hoàn toàn “sạch”.
Dầu Brent đang gần 94 USD/thùng, trong khi thị trường diesel và các sản phẩm lọc dầu vẫn khá căng thẳng. Nếu giá năng lượng tiếp tục duy trì ở mức cao, áp lực lạm phát có thể quay trở lại.
Và từ đây xuất hiện một chuỗi tác động trái chiều.
Giá dầu cao làm tăng kỳ vọng lạm phát. Kỳ vọng lạm phát cao hơn có thể hỗ trợ vàng như một tài sản bảo toàn giá trị. Nhưng nếu Fed cho rằng lạm phát đang trở nên dai dẳng hơn, ngân hàng trung ương có thể phải giữ chính sách cứng rắn hoặc thậm chí tăng lãi suất.
Lãi suất thực cao hơn lại là bất lợi đối với vàng. Đó là lý do TD Securities vẫn thận trọng và chưa vội nâng mục tiêu lên 5.350 USD/ounce. Cùng một cú sốc dầu có thể vừa hỗ trợ vừa gây áp lực lên vàng, tùy thị trường tập trung vào lạm phát hay phản ứng của Fed.
Thị trường đang định giá điều gì?
Hiện tại, có 3 câu chuyện đang cùng tồn tại.
- Thứ nhất là rủi ro tài khóa Mỹ. Nợ công cao và các nỗ lực can thiệp vào phần dài của đường cong lợi suất đang củng cố nhu cầu đối với tài sản phi tiền tệ.
- Thứ hai là USD yếu hơn. Nếu thị trường tiếp tục nghi ngờ khả năng duy trì sức mạnh dài hạn của đồng bạc xanh, vàng có thêm một lớp hỗ trợ.
- Thứ ba là rủi ro lạm phát từ năng lượng. Đây vừa là chất xúc tác cho vàng, vừa là nguồn rủi ro nếu buộc Fed phải cứng rắn hơn.
Trong ngắn hạn, thị trường dường như đang ưu tiên hai câu chuyện đầu tiên. Đó là lý do vàng vẫn tăng dù lợi suất chưa giảm đáng kể.
Nhưng nếu kỳ vọng Fed thay đổi, cán cân này có thể đảo rất nhanh.
Các kịch bản cần theo dõi
Kịch bản cơ sở: vàng tiếp tục được hỗ trợ nếu lo ngại tài khóa duy trì, USD còn yếu và thị trường vẫn tin rằng Bộ Tài chính sẽ tìm cách giảm áp lực lợi suất dài hạn. Trong trường hợp này, vùng gần 4.700 USD có thể tiếp tục được kiểm tra mà không cần một cú giảm lớn của lợi suất.
Điều kiện củng cố: lợi suất dài hạn bắt đầu hạ rõ hơn, USD tiếp tục suy yếu hoặc dòng tiền vào vàng gia tăng khi câu chuyện đa dạng hóa dự trữ được củng cố. Nếu những yếu tố này xuất hiện đồng thời, luận điểm “debasement trade” sẽ có thêm trọng lượng.
Điều kiện vô hiệu: giá dầu tăng mạnh hơn và khiến thị trường quay lại định giá khả năng Fed tăng lãi suất. Nếu lợi suất thực tăng cùng USD phục hồi, vàng có thể mất một phần động lực dù câu chuyện tài khóa chưa biến mất.
Rủi ro bất ngờ: nếu thị trường nhận ra hoạt động mua lại trái phiếu của Bộ Tài chính chỉ mang tính kỹ thuật và không đủ lớn để thay đổi cấu trúc lợi suất, một phần kỳ vọng hiện tại có thể được định giá lại.
Điều gì cần theo dõi tiếp theo?
Có 4 biến số đáng chú ý nhất.
- Đầu tiên là lợi suất trái phiếu Mỹ dài hạn. Nếu Bộ Tài chính thực sự thành công trong việc kéo lợi suất xuống, câu chuyện hỗ trợ vàng sẽ rõ hơn.
- Thứ hai là DXY. Vàng đang hưởng lợi đáng kể từ kỳ vọng USD yếu; nếu USD quay đầu mạnh, đà tăng sẽ bị thử thách.
- Thứ ba là giá dầu và kỳ vọng lạm phát. Điều quan trọng không chỉ là Brent ở bao nhiêu, mà là thị trường có bắt đầu tin rằng cú sốc năng lượng sẽ buộc Fed thay đổi chính sách hay không.
- Cuối cùng là cách Fed phản ứng với chính sách tài khóa và lạm phát. Nếu Fed vẫn giữ lập trường độc lập và cứng rắn, thị trường sẽ phải cân bằng lại câu chuyện vàng.
Điểm đáng chú ý lúc này là vàng đang tăng không phải vì một yếu tố duy nhất. Nó đang nằm ở giao điểm giữa nợ công, USD, lợi suất và năng lượng.
Vì vậy, câu hỏi quan trọng không phải “4.700 USD có phải vùng đỉnh hay chưa”, mà là những kỳ vọng nào đang giữ vàng ở mặt bằng giá này, và điều kiện nào sẽ khiến chúng thay đổi.
CSGVN không cố đoán từng nhịp giá; điều quan trọng hơn là xác định những điều kiện đang giữ cho kịch bản hiện tại còn hiệu lực.
Bài viết đến đây là hết, chúc bạn đọc ngày làm việc hiệu quả và hạnh phúc!
