Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump hôm Chủ nhật cho biết ông đang xem xét việc cung cấp tên lửa hành trình tầm xa Tomahawk cho Ukraine, nhằm cho phép Kiev tấn công sâu hơn vào lãnh thổ Nga, nhưng nhấn mạnh đây có thể là một “đòn đe dọa” được sử dụng trong đàm phán với Tổng thống Vladimir Putin để thúc đẩy chấm dứt chiến tranh.
Theo tuyên bố trên Không lực Một khi ông bay tới Trung Đông để thúc đẩy thỏa thuận ngừng bắn Gaza, Trump mô tả cuộc thảo luận về “năng lực tầm xa” đã diễn ra với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy trong các cuộc gọi qua cuối tuần. Ông khéo léo để ngỏ phương án: có thể sẽ chuyển giao Tomahawk, nhưng cũng có thể chỉ dùng lời đề xuất như một công cụ ép phía Nga; đồng thời gợi ý cân nhắc trao đổi trực tiếp với Moscow trước khi đưa ra quyết định cuối cùng.
Động thái này pha trộn hai yếu tố mâu thuẫn: mở rộng hỗ trợ quân sự cho Ukraine, điều có thể gia tăng khả năng làm suy yếu năng lực chiến lược của Nga, đồng thời giữ một nhánh ngoại giao, khi Trump nói về việc dùng việc bán vũ khí như “đòn bẩy” trong đàm phán với Putin. Bloomberg lưu ý phát biểu của Trump phản ánh cả ý định tăng cường sức mạnh cho Kiev lẫn mong muốn duy trì vai trò trung gian chọn lọc của Washington trong tìm kiếm lệnh ngừng bắn.
Hệ quả thực tế nếu Washington chuyển giao Tomahawk, hoặc chỉ đe dọa làm vậy thêm khó lường: Nga có thể coi đó là bước “thay đổi về chất”, dẫn đến phản ứng quân sự hoặc leo thang đối đầu trực tiếp. Về mặt chính sách, câu hỏi đặt ra là cơ chế vận chuyển (trực tiếp qua Mỹ, qua NATO hay qua bên thứ ba) và điều kiện kèm theo nếu có. Cũng không rõ liệu chuyển giao dạng này có được Quốc hội chấp thuận hay bị vướng ràng buộc pháp lý và chính trị trong bối cảnh các phe phái tại Washington đang bất đồng.
Tóm lại, đề xuất Tomahawk của Trump là minh họa điển hình cho chiến lược “vũ khí như ngoại giao”: vừa là công cụ củng cố Ukraine, vừa là con bài đàm phán với Moscow. Nhưng chính sách này tiềm ẩn rủi ro cao từ việc tạo tiền lệ leo thang vũ trang tới nguy cơ làm phức tạp tiến trình ngoại giao đang mong manh và sẽ được theo dõi chặt chẽ trong những ngày tới.
BestSC – Biên tập và xuất bản nội dung
