Minnesota đang trở thành điểm nóng mới trong cuộc đối đầu quyền lực giữa Washington và chính quyền địa phương. Và lần này, ranh giới giữa trấn áp an ninh và can thiệp quân sự trong nước đang bị đẩy tới sát mép.
Căng thẳng bùng phát sau các cuộc biểu tình phản đối chiến dịch trục xuất người nhập cư quy mô lớn của chính quyền Trump. Nhưng điểm bùng nổ thực sự đến từ một viên đạn: vụ đặc vụ ICE bắn chết Renee Good ngay trong xe hơi tại Minneapolis ngày 7 tháng 1. Từ đó, trật tự công cộng nhanh chóng trượt khỏi quỹ đạo quen thuộc.
Trong bối cảnh biểu tình lan rộng, Nhà Trắng phát đi tín hiệu cứng rắn. Tổng thống Donald Trump công khai đe dọa viện dẫn Đạo luật Khởi nghĩa, một công cụ pháp lý hiếm hoi cho phép tổng thống triển khai quân đội để kiểm soát bất ổn trong nước. Song song, Lầu Năm Góc đã đặt khoảng 1.500 binh sĩ đang tại ngũ ở Alaska vào tình trạng “sẵn sàng triển khai” một thông điệp không mấy mơ hồ.
Ở phía bên kia, chính quyền bang Minnesota phản ứng bằng cách riêng của mình. Thống đốc Tim Walz huy động Lực lượng Vệ binh Quốc gia của bang, không phải để đối đầu người biểu tình, mà nhằm hỗ trợ cảnh sát địa phương và bảo vệ các cuộc biểu tình ôn hòa. Đây là một bước đi mang tính phòng thủ chính trị rõ ràng: khẳng định quyền tự chủ của bang trước sự mở rộng quyền lực liên bang.
Cuộc đối đầu vì thế không chỉ nằm trên đường phố Minneapolis. Nó diễn ra ngay trong cấu trúc hiến pháp Mỹ, giữa quyền lực liên bang và chủ quyền của các bang.
Thị trưởng Minneapolis, Jacob Frey, gọi khả năng triển khai quân đội là “một bước đi gây sốc”, cảnh báo rằng sự hiện diện của binh sĩ sẽ không làm hạ nhiệt, mà chỉ khiến thành phố dễ trượt sang vòng xoáy đối đầu bạo lực. Quan điểm này phản ánh nỗi lo chung của nhiều thành phố do đảng Dân chủ kiểm soát: rằng Washington đang dùng an ninh làm cái cớ để tái định hình trật tự quyền lực địa phương.
Trong khi đó, Bộ trưởng An ninh Nội địa Kristi Noem yêu cầu chính quyền thành phố chỉ định “khu vực biểu tình ôn hòa”, một thuật ngữ nghe có vẻ trung lập, nhưng trên thực tế thường mở đường cho các biện pháp kiểm soát cứng rắn hơn.
Ở tầng sâu hơn, chiến dịch này mang dấu ấn chính trị rõ nét. Chính quyền Trump nhiều lần nhắc tới các cáo buộc gian lận phúc lợi tại Minnesota để biện minh cho việc triển khai đặc vụ nhập cư, đồng thời tập trung mạnh vào cộng đồng người Somalia và các nhóm dân tộc thiểu số khác. Các vụ đột kích, bắt giữ tại nhà riêng và doanh nghiệp gia đình từ cộng đồng Hmong đến các nhà hàng Mexico đã khiến nỗi sợ lan rộng vượt xa phạm vi biểu tình.
Về mặt pháp lý, việc có chính thức viện dẫn Đạo luật Khởi nghĩa hay không vẫn là một dấu hỏi. Nhưng ngay cả khi không kích hoạt đạo luật này, tổng thống Mỹ vẫn có thể triển khai quân đội với lý do bảo vệ tài sản liên bang, một tiền lệ mà Trump đã sử dụng trước đây tại Los Angeles.
Đáng chú ý, Lầu Năm Góc không che giấu sự sẵn sàng. Người phát ngôn Sean Parnell tuyên bố thẳng: “Bộ Chiến tranh sẵn sàng thực hiện mệnh lệnh của Tổng tư lệnh.” Cách dùng từ này, cố ý hay không, càng làm dày thêm bầu không khí đối đầu.
Từ góc nhìn của tôi, Minnesota không chỉ là một cuộc khủng hoảng an ninh cục bộ. Đây là phép thử cho giới hạn quyền lực của tổng thống Mỹ trong nhiệm kỳ thứ hai của Trump, là nơi giao nhau giữa nhập cư, trật tự xã hội và tham vọng tái định hình vai trò của chính quyền liên bang.
Nếu quân đội thực sự xuất hiện trên đường phố Minneapolis, câu hỏi lớn hơn sẽ không còn là ai kiểm soát biểu tình mà là Mỹ đang đi bao xa trong việc bình thường hóa việc sử dụng sức mạnh quân sự để giải quyết xung đột chính trị trong nước.
BestSC – Biên tập và xuất bản nội dung
