WTI đã tăng 3 phiên liên tiếp và tiến lên khoảng 91,80 USD/thùng, nhưng điều đáng chú ý không phải là thị trường đang thiếu dầu ngay lập tức. Giá tăng chủ yếu vì nhà đầu tư đang trả thêm cho khả năng nguồn cung và vận tải năng lượng tại Trung Đông có thể bị gián đoạn.
Điều này tạo ra một câu hỏi quan trọng là đợt tăng hiện tại có được củng cố bởi sự thắt chặt thực sự của cung cầu, hay phần lớn vẫn là phí bảo hiểm rủi ro địa chính trị có thể biến mất nhanh nếu căng thẳng hạ nhiệt?
“Nội dung được biên tập, phân tích và xuất bản bởi BestSC”
Hormuz đang trở lại trung tâm của thị trường dầu
WTI tăng khoảng 1,2% trong phiên châu Á, lên quanh 91,80 USD/thùng, mức cao nhất kể từ ngày 24/7. Đây cũng là phiên tăng thứ ba liên tiếp và là phiên tăng thứ năm trong 6 phiên gần nhất.
Động lực chính đến từ căng thẳng Mỹ–Iran và những lo ngại mới về an ninh vận tải quanh eo biển Hormuz.
Điểm quan trọng là thị trường không nhất thiết phải chờ sản lượng dầu thực tế giảm mới phản ứng.
Chỉ cần xác suất vận tải bị gián đoạn tăng lên, chi phí bảo hiểm tàu, cước vận chuyển và thời gian giao hàng đã có thể tăng. Người mua vì vậy phải trả thêm để bảo đảm nguồn cung, khiến giá dầu phản ánh một khoản phí rủi ro ngay cả khi lượng dầu thực tế trên thị trường chưa giảm đáng kể.
Nói cách khác, giá dầu hiện đang phản ứng với nguy cơ thiếu hụt nhiều hơn là một sự thiếu hụt đã xảy ra.
Nga bổ sung thêm áp lực từ thị trường dầu tinh chế
Nguồn hỗ trợ thứ hai đến từ quyết định của Nga kéo dài hạn chế xuất khẩu dầu diesel đến ngày 30/9.
Đây không hoàn toàn giống với việc nguồn cung dầu thô giảm. Tuy nhiên, nếu nguồn cung diesel trên thị trường quốc tế thắt chặt, giá sản phẩm lọc dầu và biên lợi nhuận của các nhà máy lọc dầu có thể tăng. Trong một số điều kiện, điều này khuyến khích các nhà máy tăng nhu cầu mua dầu thô để chế biến.
Nguồn cung Venezuela chưa đủ để thay đổi câu chuyện ngắn hạn
Ở chiều ngược lại, kế hoạch bổ sung kho dự trữ dầu chiến lược của Mỹ bằng dầu Venezuela có thể tạo thêm nguồn cung trong tương lai.
Về lý thuyết, lượng dầu Venezuela tăng lên sẽ giúp cải thiện cán cân cung toàn cầu. Nhưng tác động thực tế phụ thuộc vào tốc độ nguồn cung mới có thể đi vào thị trường.
Khi khối lượng và thời điểm chưa rõ ràng, thị trường khó sử dụng yếu tố này để bù ngay cho một rủi ro đang diễn ra tại Hormuz.
Đây là sự khác biệt giữa nguồn cung có khả năng xuất hiện trong tương lai và rủi ro gián đoạn mà thị trường phải định giá ngay hôm nay.
Dầu đang chuyển từ câu chuyện nhu cầu sang câu chuyện nguồn cung
Trước khi căng thẳng địa chính trị tăng trở lại, thị trường tập trung nhiều hơn vào tăng trưởng kinh tế, nhu cầu năng lượng và tồn kho.
Hiện tại, trọng số đang dịch chuyển về phía nguồn cung. Nếu vận tải tại Hormuz tiếp tục gặp vấn đề, tác động không dừng ở giá dầu. Chi phí năng lượng và vận chuyển cao hơn có thể dần truyền sang giá hàng hóa và chi phí sản xuất, từ đó làm tăng rủi ro lạm phát.
Đây là lý do dầu đang trở thành một biến số quan trọng đối với cả Fed và thị trường tài chính.
Chuỗi tác động có thể diễn ra theo hướng: dầu tăng → kỳ vọng lạm phát cao hơn → ngân hàng trung ương khó nới lỏng → lợi suất và USD được hỗ trợ → điều kiện tài chính thắt chặt hơn.
Với vàng, tác động phức tạp hơn. Địa chính trị có thể thúc đẩy nhu cầu trú ẩn, nhưng nếu dầu tăng khiến lợi suất và USD cùng đi lên, phần hỗ trợ đó có thể bị bù lại. Vì vậy, không nên mặc định dầu tăng vì chiến tranh đồng nghĩa vàng cũng phải tăng.
Đợt tăng này đã phải là một sự đảo chiều?
WTI tiến nhanh về vùng 92 USD cho thấy thị trường đang nâng đáng kể mức phí bảo hiểm rủi ro. Nhưng chính điều đó cũng khiến giá trở nên nhạy cảm hơn với bất kỳ dấu hiệu hạ nhiệt nào tại Trung Đông.
Nếu hoạt động vận tải qua Hormuz tiếp tục bị gián đoạn, căng thẳng Mỹ–Iran leo thang hoặc nguồn cung sản phẩm lọc dầu tiếp tục thắt chặt, đợt tăng hiện tại sẽ có thêm cơ sở để duy trì.
Ngược lại, nếu tuyến vận tải ổn định trở lại mà sản lượng dầu thực tế không giảm đáng kể, phần phí bảo hiểm địa chính trị vừa được đưa vào giá có thể nhanh chóng thu hẹp.
Do đó, WTI tăng lên gần 92 USD chưa tự nó xác nhận một chu kỳ tăng mới. Thị trường cần thêm bằng chứng rằng rủi ro địa chính trị đang chuyển thành sự thắt chặt thực tế của nguồn cung.
Giá là kết quả; kỳ vọng mới là nguyên nhân. Với CSGVN, điều cần theo dõi không phải dầu đã tăng bao nhiêu, mà là liệu rủi ro địa chính trị có thực sự chuyển thành gián đoạn nguồn cung vật chất hay không. Đó mới là điều kiện quyết định đợt tăng hiện tại là một nhịp phục hồi hay bắt đầu phát triển thành một xu hướng lớn hơn.
Bài viết đến đây là hết, chúc bạn đọc ngày làm việc hiệu quả và hạnh phúc!
