Tôi cho rằng cuộc bỏ phiếu tại Hạ viện Mỹ ngày 11/2 không đơn thuần là một động thái kỹ thuật về thương mại. Đó là một tín hiệu chính trị rõ ràng: chính sách thuế quan, trụ cột trong chiến lược “Nước Mỹ trên hết” của Tổng thống Donald Trump đang vấp phải sự phản kháng ngay trong nội bộ đảng Cộng hòa.
“Nội dung được biên tập, phân tích và xuất bản bởi BestSC”
Với 219 phiếu thuận và 211 phiếu chống, Hạ viện dù do đảng Cộng hòa kiểm soát đã thông qua nghị quyết bãi bỏ tình trạng khẩn cấp quốc gia mà ông Trump tuyên bố tháng 2/2025, để áp thuế lên hàng hóa Canada. Sáu nghị sĩ Cộng hòa đã đứng về phía đảng Dân chủ. Con số không lớn, nhưng đủ để tạo ra một thông điệp: sự đồng thuận quanh chính sách thuế quan không còn nguyên vẹn.
Khả năng ông Trump phủ quyết là rất cao. Tuy nhiên, giá trị của cuộc bỏ phiếu này không nằm ở hiệu lực pháp lý tức thì, mà ở sức nặng biểu tượng. Nó cho thấy sự mệt mỏi chính trị đang gia tăng trước thềm bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 11, đặc biệt khi thuế quan ngày càng bị nhìn nhận như một gánh nặng chi phí đối với doanh nghiệp và người tiêu dùng Mỹ.
Dữ liệu thăm dò củng cố điều đó. Theo khảo sát mới nhất của Pew, 60% người trưởng thành tại Mỹ phản đối việc tăng thuế quan; đáng chú ý, hơn một phần tư cử tri Cộng hòa cũng không ủng hộ. Trong bối cảnh lạm phát vẫn là mối quan tâm thường trực và tăng trưởng toàn cầu thiếu chắc chắn, thuế quan không còn dễ được biện minh như một công cụ “an ninh kinh tế”.
Về phía Canada, tác động là rõ rệt. Là đối tác thương mại lớn thứ hai của Mỹ và đồng minh chiến lược lâu năm, Ottawa đã chịu thiệt hại kinh tế đáng kể. Phản ứng không chỉ ở cấp chính phủ với nỗ lực đa dạng hóa thương mại của Thủ tướng Mark Carney, mà còn lan xuống người tiêu dùng, khi làn sóng tẩy chay hàng Mỹ gia tăng trong năm qua. Điều này đặt quan hệ song phương vào trạng thái căng thẳng âm ỉ, giữa lúc trật tự thương mại toàn cầu vốn đã phân mảnh bởi cạnh tranh Mỹ – Trung và xu hướng bảo hộ lan rộng.
Phát biểu trên Truth Social, ông Trump cảnh báo các nghị sĩ Cộng hòa rằng họ sẽ “trả giá đắt” nếu bỏ phiếu chống thuế quan. Lập luận của ông vẫn nhất quán: thuế quan là công cụ bảo vệ an ninh kinh tế và chủ quyền quốc gia. Tuy nhiên, thực tế chính trị đang trở nên phức tạp hơn. Khi chi phí kinh tế bắt đầu phản ánh vào lá phiếu, lập trường cứng rắn trở thành rủi ro bầu cử.
Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson cố gắng giảm nhẹ bất đồng, gọi đó là điều “bình thường trong một chính phủ đa số sít sao”, đồng thời cảnh báo việc làm suy yếu chương trình thương mại của tổng thống sẽ là “sai lầm lớn”. Ông cũng viện dẫn thực tế rằng Tòa án Tối cao đang xem xét tính hợp pháp của việc ông Trump sử dụng Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) để áp thuế toàn cầu.
Đây mới là điểm mấu chốt dài hạn. Hiến pháp trao quyền điều tiết thương mại và áp thuế cho Quốc hội. Nếu Tòa án Tối cao giới hạn thẩm quyền của tổng thống trong việc viện dẫn tình trạng khẩn cấp để áp thuế, cán cân quyền lực giữa hành pháp và lập pháp trong chính sách thương mại sẽ được tái định hình. Khi đó, câu chuyện không còn chỉ là thuế với Canada, mà là tiền lệ quyền lực cho mọi tổng thống tương lai.
Tôi nhìn sự kiện này như một bước ngoặt tiềm ẩn: không phải sự sụp đổ của chính sách thuế quan, mà là dấu hiệu cho thấy mô hình thương mại mang tính đối đầu đang bị thử thách bởi thực tế kinh tế trong nước và áp lực chính trị. Trong bối cảnh địa chính trị toàn cầu ngày càng phân cực, Mỹ vẫn muốn duy trì vai trò dẫn dắt. Nhưng để làm được điều đó, Washington sẽ phải cân bằng giữa thông điệp cứng rắn bên ngoài và sức chịu đựng kinh tế – chính trị bên trong.
Cuộc bỏ phiếu ngày 11/2 vì thế không chỉ là một động thái lập pháp. Nó là phép thử quyền lực, phép thử đoàn kết nội bộ, và sâu xa hơn, là phép thử cho chiến lược thương mại của Mỹ trong một trật tự thế giới đang tái định hình.
Bài viết đến đây là hết, chúc bạn đọc ngày làm việc hiệu quả và hạnh phúc!
