Một diễn biến đáng chú ý vừa xuất hiện trong cuộc xung đột Trung Đông. Theo báo cáo độc quyền của Axios Media Inc., chính quyền của Donald Trump đã yêu cầu Israel ngừng các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Iran, đặc biệt là các mục tiêu liên quan đến dầu mỏ.
Đây là lần đầu tiên kể từ khi chiến dịch quân sự phối hợp giữa Mỹ và Israel bắt đầu khoảng mười ngày trước, Washington đặt ra một giới hạn rõ ràng đối với các mục tiêu tấn công của Israel.
Theo nhiều nguồn tin thân cận với vấn đề, thông điệp này đã được chuyển ở cấp chính trị và quân sự cao nhất, bao gồm cả tới Tham mưu trưởng Lực lượng Phòng vệ Israel – Eyal Zamir.
“Nội dung được biên tập, phân tích và xuất bản bởi BestSC”
Vì sao Nhà Trắng muốn “giữ lại” ngành dầu mỏ của Iran?
Thoạt nhìn, việc hạn chế tấn công vào cơ sở năng lượng của Iran có vẻ trái với logic quân sự. Nhưng nếu nhìn từ góc độ chiến lược dài hạn, quyết định này lại mang nhiều tính toán.
Theo các nguồn tin được Axios dẫn lại, Washington có ít nhất ba lý do chính.
- Thứ nhất, các cuộc tấn công vào cơ sở dầu mỏ có nguy cơ gây thiệt hại trực tiếp cho người dân Iran, trong khi một bộ phận lớn xã hội nước này vốn đã bất mãn với chính quyền Tehran.
- Thứ hai, chính quyền Trump được cho là đang tính đến kịch bản hậu chiến. Trong tầm nhìn đó, ngành năng lượng của Iran có thể trở thành một phần của tiến trình tái thiết, tương tự cách Washington từng tìm cách mở cửa ngành dầu mỏ tại Venezuela trong những năm gần đây.
- Thứ ba, và có lẽ quan trọng nhất đối với thị trường toàn cầu là rủi ro trả đũa. Nếu các cơ sở dầu mỏ của Iran bị phá hủy, Tehran có thể đáp trả bằng cách tấn công hạ tầng năng lượng của các quốc gia vùng Vịnh như Saudi Arabia hay United Arab Emirates.
Một kịch bản như vậy sẽ ngay lập tức đẩy thị trường dầu mỏ toàn cầu vào tình trạng hỗn loạn.
“Phương án tận thế” của Nhà Trắng
Theo một nguồn tin thân cận với Nhà Trắng, bản thân ông Trump coi việc tấn công vào ngành dầu mỏ của Iran là “phương án tận thế” chỉ được sử dụng nếu Tehran trước tiên tấn công nguồn cung năng lượng của các nước vùng Vịnh.
Điều này cũng phù hợp với những phát biểu công khai gần đây của ông Trump. Trên nền tảng Truth Social, ông cảnh báo rằng nếu Iran làm gián đoạn dòng chảy dầu toàn cầu, Mỹ sẽ đáp trả bằng một chiến dịch quân sự “mạnh gấp 20 lần”.
Thông điệp của Washington vì thế khá rõ ràng: cơ sở năng lượng của Iran hiện vẫn nằm ngoài danh sách mục tiêu, nhưng chỉ trong một giới hạn nhất định.
Những tín hiệu chính trị hiếm hoi
Một chi tiết đáng chú ý khác là sự đồng thuận hiếm hoi trong nội bộ chính trường Mỹ.
Thượng nghị sĩ Lindsey Graham, một trong những tiếng nói ủng hộ mạnh mẽ nhất cho chiến dịch chống Iran cũng cảnh báo Israel cần lựa chọn mục tiêu một cách thận trọng.
Theo ông, nếu mục tiêu cuối cùng là một Iran hậu chiến ổn định hơn, thì việc phá hủy hoàn toàn nền kinh tế dầu mỏ của nước này có thể làm suy yếu khả năng tái thiết trong tương lai.
Trong khi đó, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth cũng tìm cách tạo khoảng cách giữa Washington và các cuộc tấn công gần đây của Israel vào kho chứa nhiên liệu tại Iran, nhấn mạnh rằng Mỹ không trực tiếp nhắm vào các mục tiêu đó.
Tác động vượt ra ngoài chiến trường
Trong thực tế, câu chuyện này không chỉ là một quyết định quân sự.
Ngành dầu mỏ của Iran cùng với các tuyến vận tải năng lượng quanh khu vực Vịnh Ba Tư từ lâu đã là biến số then chốt của thị trường năng lượng toàn cầu.
Nếu các cơ sở năng lượng của Iran bị phá hủy hàng loạt, nguy cơ leo thang sẽ lan sang toàn bộ hệ thống xuất khẩu dầu của Trung Đông, đẩy giá năng lượng toàn cầu tăng vọt.
Vì vậy, động thái của Nhà Trắng có thể được hiểu như một nỗ lực kiểm soát phạm vi chiến tranh, nhằm tránh để cuộc xung đột địa chính trị biến thành một cú sốc năng lượng toàn cầu.
Nói cách khác, Washington dường như đang cố gắng giữ cuộc chiến trong giới hạn, đủ mạnh để gây áp lực lên Tehran, nhưng chưa đến mức phá vỡ toàn bộ cấu trúc năng lượng của khu vực.
Trong các cuộc khủng hoảng Trung Đông, ranh giới đó luôn mong manh. Và đôi khi, chỉ một quyết định về mục tiêu tấn công cũng có thể làm thay đổi toàn bộ cán cân của thị trường toàn cầu.
Bài viết đến đây là hết, chúc bạn đọc ngày làm việc hiệu quả và hạnh phúc!
