Thị trường dầu mỏ đang bước vào một giai đoạn khá lạ: nguồn cung dự trữ được bơm ra với quy mô kỷ lục, nhưng giá dầu vẫn không hạ nhiệt.
Giám đốc điều hành của International Energy Agency, Fatih Birol, vừa phát đi một tín hiệu đáng chú ý. Ông cho biết dù 32 quốc gia thành viên đã thống nhất giải phóng 400 triệu thùng dầu từ kho dự trữ chiến lược, cơ quan này vẫn sẵn sàng hành động thêm bất cứ lúc nào nếu thị trường tiếp tục căng thẳng.
“Nội dung được biên tập, phân tích và xuất bản bởi BestSC”
Thông điệp này rất rõ ràng: IEA đang cố giữ một “khoảng trống chính sách” để can thiệp sâu hơn nếu khủng hoảng nguồn cung trở nên nghiêm trọng.
Quy mô của đợt giải phóng hiện tại là chưa từng có.
400 triệu thùng dầu là đợt giải phóng dự trữ tập thể lớn nhất trong lịch sử của IEA, vượt xa con số 182 triệu thùng từng được tung ra trong cuộc khủng hoảng năng lượng sau Russian invasion of Ukraine năm 2022.
Trong đợt can thiệp lần này, United States đóng góp phần lớn nhất, khoảng 172 triệu thùng, trong khi phần còn lại được chia sẻ giữa các thành viên khác.
Mục tiêu của động thái này khá đơn giản: bơm thêm nguồn cung để hạ nhiệt tâm lý hoảng loạn trên thị trường năng lượng.
Nhưng vấn đề nằm ở chỗ, cú sốc nguồn cung lần này không chỉ là câu chuyện sản lượng.
Điểm nghẽn thực sự nằm ở Strait of Hormuz
Eo biển này là tuyến vận tải dầu quan trọng nhất thế giới, nơi khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu tương đương gần 20 triệu thùng mỗi ngày phải đi qua. Khi các cuộc tấn công và đe dọa từ Iran khiến tàu chở dầu rút khỏi khu vực, chuỗi vận chuyển bắt đầu tắc nghẽn.
Hệ quả là phí bảo hiểm hàng hải tăng vọt, chi phí vận tải leo thang và một phần đáng kể nguồn cung dầu của các nước vùng Vịnh không thể rời khỏi khu vực.
Điều này buộc nhiều nhà sản xuất dầu ở Trung Đông phải giảm sản lượng vì kho chứa đã gần đầy, trong khi các quốc gia nhập khẩu đặc biệt là châu Á bắt đầu cảm nhận rõ áp lực giá năng lượng.
Ngay cả tại Mỹ, giá xăng và dầu diesel cũng đã tăng lên các mức cao mới trong thời gian gần đây.
Trong bối cảnh đó, việc IEA giải phóng 400 triệu thùng dầu giống như một lớp đệm ngắn hạn cho thị trường. Nó có thể làm giảm áp lực đầu cơ và hạn chế những cú tăng giá mang tính hoảng loạn.
Nhưng thị trường vẫn tỏ ra hoài nghi
Lý do rất thực tế: dầu từ kho dự trữ không xuất hiện ngay lập tức trên thị trường. Các nhà giao dịch ước tính cần khoảng 60 đến 90 ngày để nguồn cung này thực sự được vận chuyển và phân phối.
Điều đó có nghĩa là nó chỉ bù đắp một phần khoảng trống hiện tại, chứ chưa thể giải quyết triệt để vấn đề nếu tắc nghẽn tại Hormuz kéo dài.
Chính vì vậy, phát biểu của Birol rằng IEA “có thể tiếp tục sử dụng dự trữ nếu cần thiết” mang hai tầng ý nghĩa.
- Thứ nhất, đây là tín hiệu trấn an thị trường rằng các nước tiêu thụ lớn vẫn còn “đạn” để can thiệp. Tổng dự trữ chiến lược của các thành viên IEA hiện vào khoảng 1,2 tỷ thùng, và có thể được giải phóng từng phần nếu khủng hoảng kéo dài.
- Thứ hai, nó cũng là một thông điệp chính trị gửi tới Tehran: nếu nguồn cung toàn cầu tiếp tục bị gián đoạn, phản ứng của các nước tiêu thụ sẽ mang tính tập thể và quy mô lớn hơn.
Dù vậy, thị trường dầu mỏ vẫn đang đứng trước một nghịch lý
Trong ngắn hạn, việc giải phóng dự trữ có thể giảm bớt phần nào áp lực giá. Nhưng trong dài hạn, nếu căng thẳng tại Hormuz kéo dài nhiều tháng, nguồn dầu dự trữ sẽ khó có thể bù đắp hoàn toàn sự thiếu hụt trên thị trường vật lý.
Khi đó, giá dầu biến động mạnh có thể trở thành trạng thái bình thường mới.
Và nếu kịch bản này xảy ra, hệ quả sẽ không chỉ dừng lại ở thị trường năng lượng. Lạm phát toàn cầu, chi phí vận tải và chuỗi cung ứng đều có thể bị kéo vào vòng xoáy mới của bất ổn.
Đó cũng là lý do tại sao các nhà đầu tư hiện đang theo dõi rất sát ba tín hiệu: phản ứng tiếp theo của Iran, khả năng khôi phục lưu thông tại eo biển Hormuz và tốc độ giải phóng dầu tiếp theo từ IEA.
Trong các cuộc khủng hoảng năng lượng trước đây, thị trường thường phản ứng rất nhanh với nguồn cung mới.
Nhưng lần này, câu hỏi lớn hơn không phải là có bao nhiêu dầu trong kho dự trữ, mà là bao nhiêu dầu thực sự có thể đi qua Hormuz.
Bài viết đến đây là hết, chúc bạn đọc ngày làm việc hiệu quả và hạnh phúc!
