Theo quan điểm của tôi, dữ liệu CPI tháng 7 của Mỹ lần này đáng chú ý không phải vì nó có thể tạo ra một cú sốc lớn, mà bởi nó sẽ giúp thị trường xác nhận một câu hỏi quan trọng hơn: Fed thực sự còn cần tăng lãi suất hay chưa?
“Nội dung được biên tập, phân tích và xuất bản bởi BestSC“
Nhà kinh tế trưởng Goldman Sachs Jan Hatzius đang nghiêng về kịch bản khá ôn hòa. Ông dự báo CPI tháng 7 chỉ tăng khoảng 0,05% so với tháng trước, trong khi CPI lõi tăng khoảng 0,19%. Nếu diễn biến này được xác nhận, nó sẽ tiếp nối xu hướng giảm tốc của lạm phát trong tháng 6 và cho Fed thêm lý do để duy trì trạng thái chờ đợi thay vì tiếp tục thắt chặt chính sách.
Điểm đáng chú ý nằm ở chỗ Goldman Sachs cho rằng phần lớn áp lực lạm phát trong những tháng đầu năm đến từ các yếu tố mang tính tạm thời, trong đó có tác động của thuế quan, giá dầu và một số hiệu ứng cơ sở. Những yếu tố này đang dần suy yếu. Đặc biệt, áp lực từ tiền thuê nhà và tiền lương cũng đang hạ nhiệt, qua đó làm giảm nguy cơ lạm phát kéo dài.
Cùng lúc, bức tranh thị trường lao động Mỹ cũng bắt đầu thay đổi. Báo cáo việc làm tháng 7 cho thấy nền kinh tế mất 23.000 việc làm, trái ngược hoàn toàn với kỳ vọng tăng khoảng 80.000 việc làm. Goldman Sachs vì thế đã hạ mạnh ước tính về xu hướng tăng trưởng việc làm hàng tháng, từ khoảng 75.000 xuống chỉ còn khoảng 5.000. Với tôi, đây mới là tín hiệu đáng chú ý: phía sau những con số biến động từng tháng, thị trường lao động Mỹ có thể đang yếu đi nhanh hơn những gì thị trường nhìn thấy trước đó.
Nếu lạm phát tiếp tục giảm trong khi việc làm hạ nhiệt, lập luận cho một đợt tăng lãi suất mới sẽ yếu đi đáng kể. Goldman Sachs hiện dự báo Fed sẽ không cần tăng lãi suất thêm trong phần còn lại của năm. Điều này không đồng nghĩa nền kinh tế Mỹ đang bước vào suy thoái. Ngược lại, Hatzius vẫn cho rằng tăng trưởng GDP có thể duy trì quanh 2–2,5% trong một đến hai năm tới, với tỷ lệ thất nghiệp tương đối thấp. Vấn đề nằm ở chỗ nền kinh tế vẫn đủ khỏe để tăng trưởng, nhưng không còn tạo ra áp lực lạm phát mạnh như trước.
Đây cũng là điểm khiến câu chuyện chính sách tiền tệ trở nên phức tạp. Fed không nhất thiết phải nhìn thấy một nền kinh tế suy yếu mạnh mới dừng tăng lãi suất. Chỉ cần thị trường xác nhận rằng lạm phát đang tự hạ nhiệt và thị trường lao động đang mất dần động lực, chi phí của việc tiếp tục thắt chặt có thể trở nên lớn hơn lợi ích.
Tôi cho rằng đây chính là lý do CPI tháng 7 có ý nghĩa đặc biệt đối với thị trường. Một con số thấp hoặc đúng kỳ vọng sẽ củng cố câu chuyện rằng đợt tăng lạm phát đầu năm chủ yếu mang tính tạm thời, đồng thời làm giảm khả năng Fed phải tiếp tục tăng lãi suất. Ngược lại, nếu CPI bất ngờ tăng mạnh, thị trường sẽ phải định giá lại toàn bộ câu chuyện này, đặc biệt là lợi suất trái phiếu Mỹ, đồng USD và kỳ vọng lãi suất.
Ở góc độ rộng hơn, tôi không cho rằng vấn đề của Fed hiện nay chỉ nằm ở lạm phát. Nó nằm ở việc cân bằng giữa hai rủi ro: lạm phát vẫn cao hơn mục tiêu 2%, trong khi thị trường lao động đang bắt đầu mất sức. Nếu Fed tiếp tục quá cứng rắn khi thị trường việc làm đã suy yếu, rủi ro chính sách trở nên quá chặt sẽ tăng lên. Nhưng nếu nới lỏng quá sớm trong khi lạm phát chưa được kiểm soát hoàn toàn, Fed có thể phải quay lại thắt chặt mạnh hơn sau đó.
Bối cảnh địa chính trị càng khiến bài toán này khó đoán hơn. Giá dầu, xung đột Trung Đông và những rủi ro liên quan đến nguồn cung năng lượng vẫn có thể tạo ra một cú sốc lạm phát mới. Nếu giá năng lượng tăng trở lại, phần việc mà Fed tưởng rằng đã hoàn thành có thể phải làm lại từ đầu.
Vì vậy, tôi nhìn CPI tháng 7 như một phép thử hơn là một dữ liệu đơn lẻ. Nếu lạm phát tiếp tục hạ nhiệt cùng với sự suy yếu của thị trường lao động, câu chuyện chủ đạo của thị trường sẽ dần chuyển từ “Fed còn tăng lãi suất bao nhiêu?” sang “Khi nào Fed có thể bắt đầu nới lỏng?”. Khi đó, đồng USD và lợi suất có thể chịu áp lực, trong khi vàng và các tài sản nhạy cảm với lãi suất sẽ có thêm dư địa.
Còn ở thời điểm hiện tại, Goldman Sachs đang đặt cược vào một kịch bản khá rõ: kinh tế Mỹ chưa yếu đến mức đáng lo, nhưng lạm phát đang đủ yếu để Fed không cần phải tăng lãi suất thêm. CPI tháng 7 sẽ là một trong những dữ liệu quan trọng nhất để thị trường kiểm chứng nhận định đó.
Bài viết đến đây là hết, chúc bạn đọc ngày làm việc hiệu quả và hạnh phúc!
