Dầu thô là nguồn năng lượng chính trên toàn cầu và là mặt hàng được giao dịch rộng rãi. Trong phần này, chúng ta xem xét nguồn gốc và lịch sử của dầu thô, các yếu tố chính ảnh hưởng đến giá của nó và lý do chính để giao dịch tài sản này.
CÁC ĐIỂM THẢO LUẬN CHÍNH
- Dầu thô là gì và dùng để làm gì?
- Những tổ chức hàng đầu trên thị trường dầu thô
- Các yếu tố ảnh hưởng đến giá dầu
DẦU THÔ LÀ GÌ VÀ DÙNG CHO GÌ?
Dầu thô hay dầu mỏ là nhiên liệu hóa thạch có trong tự nhiên và hiện là nguồn năng lượng chính của thế giới. Nó được làm từ chất hữu cơ cổ xưa và có thể được chưng cất thành nhiên liệu thành phần như xăng, dầu diesel và chất bôi trơn, mỗi loại đều có vô số ứng dụng công nghiệp.
Mặt hàng này thường được khai thác từ các bể chứa dưới lòng đất thông qua hoạt động khoan và các quốc gia sản xuất khối lượng dầu thô lớn nhất tính đến năm 2019 là Hoa Kỳ, Nga và Ả Rập Saudi.
GIẢI THÍCH DẦU THÔ BRENT VÀ WTI
Thành phần của dầu thô thay đổi tùy theo nguồn, nhưng có 2 loại được sử dụng để làm chuẩn cho giá toàn cầu. Đó là dầu thô West Texas Middle (WTI) của Hoa Kỳ và dầu thô Brent của Vương quốc Anh. Sự khác biệt giữa chúng dựa trên các yếu tố như thành phần, địa điểm khai thác và giá cả.
TỔ CHỨC HÀNG ĐẦU THỊ TRƯỜNG DẦU THÔ
Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) được thành lập vào năm 1960. Cơ quan này đặt ra hạn ngạch sản xuất cho các thành viên của mình, với mục đích giảm cạnh tranh và giữ giá ở mức có lãi. OPEC bị chi phối bởi Kuwait, Qatar, Ả Rập Saudi (kiểm soát eo biển Hormuz) và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất. Trong khi OPEC thường kiểm soát phần lớn nguồn cung dầu thì tính đến năm 2019, Mỹ là nước sản xuất dầu lớn nhất thế giới.
Các tổ chức cung cấp dầu cho thị trường toàn cầu bao gồm các công ty dầu mỏ quốc tế, hay IOC, như ExxonMobil, BP và Royal Dutch Shell. Đây là những công ty thuộc sở hữu của nhà đầu tư và mong muốn tăng giá trị cổ đông thông qua lợi ích cá nhân. Tuy nhiên, các công ty dầu khí quốc gia, hay NOC, chẳng hạn như Saudi Aramco và Gazprom, được chính phủ quốc gia sở hữu toàn bộ hoặc đa số.
LỊCH SỬ DẦU THÔ
Lịch sử dầu thô chứng kiến nhiều thay đổi kể từ đầu thế kỷ, khi nguồn cung toàn cầu phần lớn do OPEC kiểm soát nhưng nhu cầu lại do Mỹ dẫn dắt. Với việc OPEC đang nắm quyền kiểm soát và nhu cầu của châu Á tăng nhanh, giá đã tăng từ mức giá mỗi thùng là 25USD cho dầu Brent và 27USD cho dầu WTI vào tháng 3 năm 2001, lên tới 140USD cho cả hai loại vào tháng 6 năm 2008, thể hiện một bong bóng giá.
Tuy nhiên, thập kỷ vừa qua đã chứng kiến những tiến bộ công nghệ và việc bãi bỏ quy định đã tạo điều kiện thuận lợi cho sản lượng dầu đá phiến của Mỹ tăng lên, dẫn đến sự chuyển dịch quyền lực từ OPEC sang Mỹ. Giá đã giảm từ 112USD cho dầu Brent và 105USD cho dầu WTI vào tháng 6 năm 2014, xuống dưới 36USD cho cả 2 loại dầu này vào tháng 1 năm 2016. OPEC phản ứng bằng cách thông đồng với một số quốc gia, bao gồm cả Nga để thực hiện ‘hạn ngạch sản xuất’ nhằm ổn định giá cả. Những điều này đã đưa chi phí mỗi thùng trở lại trên 70USD cho dầu Brent và 65USD cho dầu WTI vào tháng 4 năm 2018.
Biểu đồ dưới đây cho thấy một số mốc quan trọng về giá Dầu thô Mỹ trong thế kỷ này và lý do dẫn đến sự biến động.
ĐIỀU GÌ ẢNH HƯỞNG ĐẾN GIÁ DẦU THÔ?
Giá dầu thô bị ảnh hưởng chủ yếu bởi cung và cầu, do đó bị ảnh hưởng bởi các yếu tố như ngừng hoạt động, cắt giảm sản lượng của OPEC, tính thời vụ và thay đổi mô hình tiêu dùng.
USD VÀ GIÁ DẦU
Đồng Dollar Mỹ và dầu trong lịch sử có mối quan hệ nghịch đảo. Khi USD yếu, giá dầu thường cao hơn tính theo đồng USD. Do Mỹ là nước nhập khẩu ròng dầu trong một thời gian dài nên giá dầu tăng đồng nghĩa với thâm hụt cán cân thương mại của Mỹ đã tăng lên do cần phải gửi nhiều USD ra nước ngoài hơn. Tuy nhiên, mối quan hệ này kém tin cậy hơn trong thời hiện đại.
Có một mối liên hệ dễ dự đoán hơn giữa đồng Dollar Canada và giá dầu. Ví dụ: tính đến năm 2019, Canada xuất khẩu khoảng 3 triệu thùng dầu và sản phẩm dầu mỏ mỗi ngày sang Mỹ, đồng nghĩa với việc tạo ra nhu cầu rất lớn đối với Dollar Canada. Nếu nhu cầu của Mỹ tăng thì cần nhiều dầu hơn, điều này thường có nghĩa là giá dầu tăng và do đó có thể đồng nghĩa với việc tỷ giá USD/CAD giảm. Ngược lại, nếu nhu cầu của Mỹ giảm, giá dầu cũng có thể giảm, đồng nghĩa với việc nhu cầu đối với CAD cũng giảm theo.
Lý do nên giao dịch dầu thô
Dầu là một thị trường năng động, dễ biến động và có tính thanh khoản cao và là mặt hàng được giao dịch hàng đầu trên thế giới. Dưới đây là thông tin thêm về lợi ích của việc tương tác với nội dung này.
- Tính chất không ổn định của việc giao dịch tài sản này khiến nó trở thành một tài sản yêu thích của những người giao dịch theo ngày và theo xu hướng, những người phản ứng với những tin tức mới nhất về giá dầu. Mặc dù giao dịch có thể gặp rủi ro nhưng một số người lại coi thị trường dầu mỏ là một cơ hội ở dạng thuần túy nhất.
- Dầu thô là một thị trường có tính thanh khoản cao, được giao dịch với khối lượng lớn. Điều này có nghĩa là các giao dịch có thể được mở và đóng ở mức giá bạn muốn và với chi phí giao dịch thấp hơn.
Mạnh Hùng – Biên tập & dịch nội dung theo tài liệu kinh tế học tổng hợp
